Široki povoj i razvoj kukova kod dece

 

Jedna od prvih briga novopečenih roditelja su bebini kukovi i da li su pravilno razvijeni, jer su oni najznačajniji za funkciju hoda. Dr Gordana Timić, specijalista pedijatrije odgovara na najčešća pitanja vezana za razvoj i probleme sa dječijim kukovima.

PRVI ULTRAZVUK KUKOVA KOD BEBA

U cilju što ranijeg otkrivanja razvojnog poremećaja kuka rade se ciljani ultrazvučni -EHO pregledi kukova. Ukoliko se na prvom ultarzvučnom pregledu utvrdi da su kukovi zreli i da je prisutno jezgro okoštavanja, dalji pregledi nisu potrebni.

KADA POSTOJI PROBLEM SA KUKOVIMA

Ukoliko se prilikom kliničkog ili ultrazvučnog pregleda ustanovi da ima odstupanja od normale, dalje praćenje i terapija se prepušta dečijem ortopedu.

KAKO SE VEŽBAJU BEBINI KUKOVI?

Preporučene vežbe za normalni razvoj kukova su abdukcione vežbe, odnosno kad uz savijene nogice u kolenima polako otvaramo kukove, koliko nam beba dozvoli, zatim ispravljamo nogice. Sa vježbama se počinje od rođenja, a prestaje kad su kukovi definitivno zreli, kad se pojavi i jezgro okoštavanja.

NERAZVIJENI KUKOVI STVARAJU PROBLEME U ŽIVOTU

Ukoliko se na vreme ne primeti razvojni poremećaj kuka, deca kasnije imaju problema sa hodom – patkasti hod, sa geganjem, stradaju glavice butne kosti i sama karlica. Onda se problem može rešiti samo operativnim putem.

“Nezreli” ili u potpunosti ne razvijeni kukovi javljaju se kod manjeg broja dece, ali nisu ni potpuna nepoznanica u svakodnevici novih roditelja. Uglavnom je reč o tzv. obliku blaže nezrelosti, dok je u težim slučajevima reč o displaziji kukova.

Displazija kukova kod djece zdravstveni je problem s kojim se pojedina deca rode ili se javlja u toku prve godine života bebe. Problem se može javiti na jednom ili na oba kuka. Displazija se javlja kod oko 5 – 20 % novorođene dece.

ULTRAZVUK KUKOVA

Displaziju kukova ili pak samo nezrelost kod beba važno je uočiti na vreme i stoga je od iznimne važnosti obaviti pregled kukova novorođenčeta u ranoj dobi, najkasnije do 3 mjeseca starosti, kako bi se po potrebi, na vreme krenulo s terapijom. U slučaju ne lečenja, može doći do trajnih problema s kukovima. Na ultrazvuku kukova utvrđuje se njihova “zrelost”. Kukovi se kao i ostatak tela, razvijaju tokom trudnoće i života bebe u maternici, a nastavljaju pokretima nogu bebe nakon rođenja. Svakim pokretom nogu, beba produbljuje čašicu kuka. Kod dece koja se rode s delimično “zrelim” kukovima, oni pokretima nogu i laganim vežbanjem vrlo lako postaju “zrelijima” u prva 3 mjeseca života. Važno je znati da se kukovi razvijaju do 18. meseca života, pa se kod većine dece koja su rođena s “nezrelim” kukovima isprave vežbama ili jednostavno, s rastom, te nisu potrebni nikakvi veći zahvati.

Pregled kukova provodi se ultrazvučno, postavljanjem bebe u bočni položaj, prvo jednog, a zatim i drugog kukiča. Pregled nije bolan, osim što je za većinu bebu u tako maloj dobi neugodan zbog nepoznate okoline i samog načina izvedbe.

LEČENJE

Kao što je već spomenuto kod laganijih oblika nezrelih kukova, osim vežbica i prirodnog razvoja deteta, veće intervencije nisu potrebne. Ako je reč o težem obliku, odnosno displaziji kukova, bebama se preporučuje nošenje remenčića odnosno tzv. Pavlikova aparatića. Brojni roditelji se preplaše na samu pomisao nošenja spomenutog remenja, no za strahom zaista nema potrebe. Remenčići se nose kako bi se detetu kasnije omogućio kasniji normalan razvoj i kretanje i za bebu nisu bolni niti joj stvaraju neugoduUloga Pavlikovih remenčića je držati bebine noge u raširenom položaju kako bi glava bedrene kosti jednostavnije “sela” na svoje mesto, odnosno u čašicu kuka. Već nakon nekoliko meseci njihova nošenja, kod većine beba dolazi do poboljšanja i uglavnom nemaju nikakvih daljnjih problema s razvojem kukova.

ŠIROKO POVIJANJE – DA ILI NE?

Najnovije preporuke su da se široki povoj ne koristi kod beba. Ukoliko se utvrdi razvojni poremećaj kuka, o daljem tretmanu odlučuje dečji ortoped. Međutim, kod nas se navike teško menjaju, tako da majke i pored preporuke da se ne stvalja široki povoj, uporno ga koriste.

ŠIROKI POVOJ- ZA!

Doktori širom Amerike, Velike Britanije i drugih evropskih zemalja, zalažu se da se široki povoj izbaci iz upotrebe. Jedinstven stav naših stručnjaka po ovom pitanju ne postoji.

Jedna grupa lekara zalaže se za širok povoj bez obzira na ultrazvučni nalaz, do šestog meseca. Ova grupa lekara smatra da ne postoji razlog da se široki povoj izbaci jer je do sada kod nas dalo dobre rezultate u prevenciji razvojnih poremećaja zgloba kuka.

Postoje podaci da je široko povijanje od kada je uvedeno kod nas (osamdesetih godina prošlog veka) doprinjelo većem procentu izlečenja kukova neoperativnim putem.

ŠIROKI POVOJ- PROTIV!

Sa druge strane imamo mišljenje da nema potrebe za širokim povojem ako na rođenju nije potvrđena nestabilnost bebinog kuka.

Već deset dana nakon rođenja, kada prođe dejstvo majčinih hormona na bebu, lekar specijalista može posebnim testovima da utvrdi da li je bebin kuk nestabilan odnosno da li ispada iz ležišta.

Ukoliko se primeti ovaj poremećaj u prvim danima treba primeniti široki povoj i primenjivati ga do drugog mjeseca kada se radi ultrazvuk kukova koji će utvrditi pravo stanje zgloba kuka.

Kod širokog povijanja glava butne kosti (femura) bolje ulazi u čašicu karlične kosti, takozvani acetabulum, više je dubi. Glava butne kosti bolje naleže na udubljenje u karličnoj kosti i sam zglob biva stabilniji.

Kod devojčica je ovo naročito bitno, pošto i minimalni poremećaji u razvoju kuka mogu kasnije tokom života, usled dodatnih opterećenja kakvo donosi trudnoća, da prerastu na primer, u koksartrozu kuka.

Pre uvođenja širokog povoja primejnjivalo se takozvano „kifla“ povijanje koje je podrazumijevalo povijanje bebe sa ispruženim nogicama i ručicama uz telo. Ovo definitivno nije bilo dobro povijanje i sa njegovim ukidanjem broj razvojnih poremećaja kukova značajno je smanjen.

U vezi s tim, neki ortopedi ističu da:Jedino je u prvih 15 dana posle rođenja, široko povijanje ima smisla da se bebe ne bi povijale sa ispruženim nogama (kifla povijanje) kao nekada, jer to nije dobro za njihov razvoj.

Ostavite komentar